Koszty postępowania mediacyjnego a koszty postępowania sądowego – porównanie

Do zagadnienia, co wybrać – czy postępowanie mediacyjne w toku postępowania sądowego, czy zakończenie sporu orzeczeniem sądu, można podchodzić w różny sposób. Przedstawię jeden, moim zdaniem, najbardziej wymierny, czyli finansowy.

Od 21 sierpnia 2019 r. nastąpiła zmiana ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sadowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 755[1]). Dotyczyła ona m.in. wysokości opłat od pisma, czyli przykładowo pozwu, czy apelacji. W sprawach majątkowych opłata, co do zasady[2], uzależniona jest od wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zaskarżenia. W sprawach o roszczenia niemajątkowe opłata jest opłatą stałą.

Problem przedstawię na przykładzie. Przyjmijmy, że wartość przedmiotu sporu w sprawie o zapłatę wynosi 100.000 zł[3] i dokonajmy porównania kosztów sądowych, w sytuacji zakończenia sprawy orzeczeniem sądu,. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.k.s.c. opłata od pozwu wyniesie 5.000 zł.

W toku postępowania sądowego sąd może skierować strony do mediacji[4]. Przyjmijmy wersję, że po skierowaniu sprawy do mediacji, w jej  toku, dojdzie do zawarcia ugody przed mediatorem.

Jakie wówczas koszty poniosą strony tego postępowania?

Wynagrodzenie mediatora w tym postępowaniu mediacyjnym, to kwota 1.000 zł. Do tego doliczyć należy wydatki mediatora (dojazdy na spotkania mediacyjne, najem lokalu, koszty korespondencji), przeciętnie w kwocie 140 zł plus dojazd. Łącznie trochę ponad 1.140 zł.

          W przypadku zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem przez sąd, zwracana jest powodowi opłata od pozwu.  W jakiej części, zależy od etapu postępowania sądowego, w toku którego zostanie zawarta ugoda przed mediatorem. Jeżeli nastąpi to po rozpoczęciu rozprawy, sąd zwróci powodowi ¾ opłaty, czyli 3.750 zł (art. 79  ust. 1 pkt 2 lit. a).

  Jeżeli natomiast ugoda przed mediatorem zostanie zawarta przed rozpoczęciem rozprawy, to sąd zwraca powodowi całą uiszczoną opłatę od pozwu (art. 79 ust. 1 lit. h w zw. z art. 79 ust. 2 lit. a contrario u.k.s.c.).

Zestawmy powyższe dane:

Rodzaje i wysokość kosztów w postępowaniuPostępowanie sądowe ze skierowaniem stron do mediacji przed rozpoczęciem rozprawyPostępowanie sądowe ze skierowaniem stron do mediacji po rozpoczęciu rozprawyPostępowanie sądowe bez skierowania stron do mediacji
Opłata  sądowa od pozwu0 zł1.250 zł5.000 zł
Wynagrodzenie mediatora1.000 zł1.000 zł0 zł
Wydatki mediatoraokoło 140 złokoło 140 zł0 zł
Suma1.140 zł2.390 zł5.000 zł

Rachunek wydaje się prosty.

Do powyższego należy dodać jeszcze garść dalszych informacji:

  1. Mediator pobiera wynagrodzenie (łącznie z kwotą poniesionych wydatków bezpośrednio od stron) – art. 1835 §1 k.p.c..
  2. Możliwym jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym w zakresie obejmującym wynagrodzenie mediatora (art. 1835 §2 k.p.c. w zw. z art. 102 ust. 1 u.k.s.c.).
  3. Koszty mediacji zaliczane są do niezbędnych kosztów procesu – art. 981 §1 k.p.c..
  4. Jeżeli postępowanie cywilne zostało wszczęte w ciągu trzech miesięcy od dnia zakończenia mediacji [prywatnej], która nie została zakończona ugodą albo w ciągu trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o odmowie zatwierdzenia ugody przez sąd, do niezbędnych kosztów procesu zalicza się także koszty mediacji w wysokości nieprzekraczającej czwartej części opłaty [od pozwu] – art. 981 §2 k.p.c..
  5. Jeżeli strona, w toku postępowania, bez usprawiedliwienia, nie stawiła się na posiedzenie mediacyjne, pomimo wcześniejszego wyrażenia zgody na mediację, sąd może, niezależnie od wyniku sprawy, włożyć na tę stronę obowiązek zwrotu kosztów w części wyższej, niż nakazywałby to wynik sprawy, a nawet zwrotu kosztów w całości – art. 103 §3 pkt 2 k.p.c..
  6. Koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd i zakończonej ugodą znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej – art. 1041 k.p.c..
  7. W sprawach, w których powód przed wytoczeniem powództwa wziął udział w mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację zgodnie k.p.c. (…) opłata stała lub stosunkowa od pozwu podlega obniżeniu o dwie trzecie, nie więcej jednak niż o 400 złotych – art. 13 e u.k.s.c..

[1] dalej u.k.s.c.

[2] wyjątki znajdujemy przykładowo w art. 15 oraz art. 39-41 tej ustawy

[3] przy założeniu, że żadna ze stron nie zaskarży orzeczenia, które zapadnie w pierwszej instancji, czyli, że nie będzie dalszych kosztów – postępowania apelacyjnego, czy też kasacyjnego

[4] na każdym etapie postępowania

Niniejszy artykuł jest autorstwa s.s.a. w stanie spoczynku, Doroty Gierczak

——————————————————————————————————————–

Jesteś w konflikcie? Poszukujesz pomocy ze swoim sporem? Skontaktuj się z mediatorem. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego od poniedziałku do piątku, w godzinach od 10 do 17 (691 499 250), tudzież całodobowo do kontaktu mailowego (mediacje.gierczak@wp.pl).

Może także Ci się spodobać post:

LEAVE A COMMENT

O mnie

Mateusz Gierczak

Mateusz Gierczak

Absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu/Wydział Prawa i Administracji, senior i trener Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa ELSA Poznań. Prowadził szkolenia m.in. przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Bydgoszczy (m.in. dla pracowników Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy), przy Izbie Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, dla Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile, Sądu Rejonowego w Płońsku, Kärcher Center Kraków, X-KOM w Częstochowie, a także współpracował z Akademią Rozwoju Umiejętności we Wrocławiu. Prowadzący na studiach podyplomowych Negocjacje i Mediacje w biznesie na Wyższej Szkole Bankowej w Toruniu, wykładowca na Wyższej Szkole Pedagogiki i Administracji im. Mieszka I w Poznaniu. Od 2013 roku zawodowy mediator i negocjator. Założyciel Kancelarii Mediacyjnej Mateusz Gierczak w Poznaniu. Od 2018 roku wiceprezes Stowarzyszenia „Okręgowa Izba Mediatorów” z siedzibą w Bydgoszczy. Mediator stały na listach sądów okręgowych w Poznaniu, Kaliszu, Koninie, Bydgoszczy, Toruniu oraz Gdańsku. Prowadzi bloga – www.mediatorpowszechny.pl, gdzie propaguje wiedzę o mediacjach i związanymi z nią wydarzeniami. W 2019 roku miał przyjemność prowadzić zajęcia „Mediation as a form of everyday diplomacy” na międzynarodowym wydarzeniu Law School ELSA Gdańsk.

Kategorie

Archiwa