艢lady mediacji w antycznym prawie rzymskim

Dzisiaj powr贸t k膮cika historycznego 馃檪

   W staro偶ytnym Rzymie instytucje polubownego rozstrzygania spor贸w by艂y na tyle rozwini臋tym tworem, i偶 niekt贸re 艂aci艅skie nazwy stanowi膮 genez臋 wsp贸艂czesnych form nazewnictwa alternatywnych metod rozwi膮zywania spor贸w. Arbitra偶 pochodzi od „arbitrare” – s膮dzi膰, wybiera膰, a id膮c dalej „arbiter” 鈥 rozjemca. Mediacja, mediator „mediare” – by膰 w 艣rodku, co ju偶 wtedy sugerowa艂o 偶e obie strony powinny i艣膰 na pewne ust臋pstwa. Koncyliacja, czyli jeden z rodzaj贸w nazewnictwa mediacji facylitatywnej „conciliare” – pogodzi膰, jednoczy膰, pozyska膰 gdy „conciliatio” oznacza艂o porozumienie. Negocjacje, czyli „negotiatio” to nic innego jak 鈥瀒nteres鈥[1].

   10105087376_ecb07fc7af_kW przeciwie艅stwie do publicznych procedur s膮dowych rozpowszechniony by艂 arbitra偶 i uzyskiwane t膮 drog膮 rozstrzygni臋cie receptum arbitra, zwane te偶 compromissum – podlega艂o egzekucji z udzia艂em pretora. W okresie epoki klasycznej compromissum rozpoczynano poprzez wr臋czenie arbitrowi okre艣lonej rzeczy spornej, lub spornej kwoty pieni臋偶nej. Mia艂y zosta膰 przekazane pod koniec sporu osobie, kt贸rej wed艂ug arbitra przys艂ugiwa艂y. W tym celu stosowano stypulacj臋 nadaj膮c膮 kompromisowi skuteczno艣膰 prawn膮. Justynian w 529 roku, 偶e umowa o s膮d polubowny jest wi膮偶膮ca ze wzgl臋du na towarzysz膮ce jej przysi臋gi z艂o偶one przez strony i arbitra, lub ze wzgl臋du na pisemne udzielenie zgody na wyrok arbitra.[2]

   Spotykamy w nauce pogl膮d, 偶e justynia艅skie Digesta z VI w. n.e. zawiera艂y  teksty odnosz膮ce si臋 do  instytucj臋 mediacji. Pe艂nienie takich funkcji upatruje si臋 w dzia艂alno艣ci podmiot贸w nazywanych n.: internuncius, philantropus, interpolator, conciliator, medium, intercessor, interlocutor, interpres i finalnie mediator[3]. Znano tak偶e instytucj臋 ugody (transacto) jako „sposobu likwidacji proces贸w w zarodku”[4].

[1] http://www.slownik-online.pl/kopalinski wy艣wietlona 7.09.2015

[2] W. Osuchowski, Rzymskie prawo prywatne zarys wyk艂adu, Warszawa 1986, s. 376

[3] C. Chern, The commercial mediator鈥檚 book, Abington 2015, s. 16

[4] W. Litewski, Rzymskie prawo prywatne, Warszawa 1994, s. 348-349; K. Kola艅czyk,Prawo rzymskie, Warszawa 1999, s. 106

——————————————————————————————————————–

Jeste艣 w konflikcie? Poszukujesz pomocy ze swoim sporem? Skontaktuj si臋 z mediatorem. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego od poniedzia艂ku do pi膮tku, w godzinach od 10 do 17 (691 499 250), tudzie偶 ca艂odobowo do kontaktu mailowego (mediacje.gierczak@wp.pl).

Mo偶e tak偶e Ci si臋 spodoba膰 post:

LEAVE A COMMENT

O mnie

Mateusz Gierczak

Mateusz Gierczak

Absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu/Wydzia艂 Prawa i Administracji, senior i trener Europejskiego Stowarzyszenia Student贸w Prawa ELSA Pozna艅. Prowadzi艂 szkolenia m.in. przy Okr臋gowej Izbie Radc贸w Prawnych w Bydgoszczy (m.in. dla pracownik贸w Kuratorium O艣wiaty w Bydgoszczy), przy Izbie Gospodarczej Ciep艂ownictwo Polskie, dla Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Pile, S膮du Rejonowego w P艂o艅sku, K盲rcher Center Krak贸w, X-KOM w Cz臋stochowie, a tak偶e wsp贸艂pracowa艂 z Akademi膮 Rozwoju Umiej臋tno艣ci we Wroc艂awiu. Prowadz膮cy na studiach podyplomowych Negocjacje i Mediacje w biznesie na Wy偶szej Szkole Bankowej w Toruniu, wyk艂adowca na Wy偶szej Szkole Pedagogiki i Administracji im. Mieszka I w Poznaniu. Od 2013 roku zawodowy mediator i negocjator. Za艂o偶yciel Kancelarii Mediacyjnej Mateusz Gierczak w Poznaniu. Od 2018 roku wiceprezes Stowarzyszenia 鈥濷kr臋gowa Izba Mediator贸w鈥 z siedzib膮 w Bydgoszczy. Mediator sta艂y na listach s膮d贸w okr臋gowych w Poznaniu, Kaliszu, Koninie, Bydgoszczy, Toruniu oraz Gda艅sku. Prowadzi bloga 鈥 www.mediatorpowszechny.pl, gdzie propaguje wiedz臋 o mediacjach i zwi膮zanymi z ni膮 wydarzeniami. W 2019 roku mia艂 przyjemno艣膰 prowadzi膰 zaj臋cia 鈥濵ediation as a form of everyday diplomacy鈥 na mi臋dzynarodowym wydarzeniu Law School ELSA Gda艅sk.

Kategorie

Archiwa